ناخن جویدن یا «اونیکوفاژیا» (Onychophagia) یکی از شایع‌ترین عادت‌های رفتاری در میان کودکان، به‌ویژه پسران دبستانی است. بسیاری از والدین تصور می‌کنند این رفتار صرفاً یک عادت ساده و گذراست، اما پژوهش‌های روان‌شناسی کودک نشان می‌دهد که ناخن جویدن می‌تواند نشانه‌ای از استرس، اضطراب یا نیازهای هیجانی برآورده‌نشده باشد. در این مقاله، با تکیه بر منابع معتبر بین‌المللی مانند American Academy of Pediatrics (AAP)، Mayo Clinic و مقالات منتشرشده در Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry، به بررسی علمی علت‌ها، پیامدها و راهکارهای کاربردی برای مدیریت این رفتار در پسران دبستانی می‌پردازیم.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده توسط American Academy of Pediatrics، حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد کودکان در سنین مدرسه دچار عادت ناخن جویدن هستند. این رفتار در پسران کمی شایع‌تر از دختران گزارش شده است. معمولاً شروع این عادت بین ۴ تا ۶ سالگی است و در دوران دبستان به اوج می‌رسد.

پژوهش‌های Mayo Clinic نشان می‌دهد که در بسیاری از موارد، ناخن جویدن یک رفتار خودآرام‌سازی (Self-soothing behavior) محسوب می‌شود؛ یعنی کودک برای کاهش تنش‌های درونی یا مدیریت اضطراب، به این عادت پناه می‌برد.

ورود به محیط مدرسه، تکالیف، امتحانات و رقابت‌های کلاسی می‌تواند سطح استرس کودک را افزایش دهد. طبق تحقیقات منتشرشده در Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry، بسیاری از کودکان هنگام تجربه اضطراب مزمن، رفتارهای تکراری مانند ناخن جویدن را بروز می‌دهند.

برخی پسران به دلیل کلیشه‌های تربیتی، کمتر احساسات خود را بیان می‌کنند. وقتی کودک نتواند خشم، نگرانی یا ناراحتی خود را به شکل کلامی بیان کند، ممکن است این تنش به شکل رفتارهای جسمی مانند ناخن جویدن ظاهر شود.

اگر یکی از اعضای خانواده یا همکلاسی‌ها ناخن بجود، احتمال الگوبرداری کودک افزایش می‌یابد. کودکان دبستانی در این سن بسیار تأثیرپذیر هستند.

بر اساس توضیحات منتشرشده توسط American Academy of Pediatrics، برخی کودکان هنگام تماشای تلویزیون، انجام تکالیف یا فکر کردن عمیق، ناخن می‌جوند؛ این رفتار ممکن است نوعی تخلیه انرژی عصبی باشد.

آسیب به پوست اطراف ناخن

افزایش خطر عفونت باکتریایی

تغییر شکل ناخن

انتقال میکروب‌ها از دست به دهان

طبق گزارش‌های Mayo Clinic، ناخن جویدن مزمن می‌تواند باعث التهاب بستر ناخن (Paronychia) شود.

اگر اطرافیان کودک را به‌خاطر این عادت سرزنش یا تنبیه کنند، عزت نفس او کاهش می‌یابد. برخی کودکان از ظاهر دست‌های خود خجالت می‌کشند و از فعالیت‌های اجتماعی دوری می‌کنند.

در اغلب موارد، ناخن جویدن یک عادت گذراست. اما اگر این رفتار با علائمی مانند اضطراب شدید، اختلال خواب، وسواس یا مشکلات رفتاری همراه باشد، ممکن است بخشی از یک اختلال اضطرابی یا رفتاری باشد. پژوهش‌های منتشرشده در Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry نشان می‌دهد در درصد کمی از موارد، اونیکوفاژیا با اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) یا اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی (ADHD) همراه است.

در صورت شدت زیاد یا خونریزی مداوم، مشاوره با روان‌شناس کودک توصیه می‌شود.